Κατηγορίες

Αρχείο

Διαύγεια και Δημόσια Οικονομικά Δεδομένα

Μια ιδιαίτερα χρήσιμη κατηγορία αποφάσεων που αναρτώνται δημόσια μέσω του προγράμματος  Διαύγεια , είναι αυτές που αφορούν οικονομικά δεδομένα και συγκεκριμένα οι τύποι απόφασης : ΔΑΠΑΝΗ , ΠΡΟΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ , ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΟΣ , ΔΩΡΕΑ. Μια κατάλληλη αξιοποίηση των μεταδεδομένων αυτών των τύπων απόφασης θα επέτρεπε την δημιουργία εργαλείων παρακολούθησης των δαπανών του δημοσίου τα οποία θα ήταν χρήσιμα όχι μόνο για λόγους διαφάνειας/λογοδοσίας αλλά επίσης και ως υποβοηθητικά στην λήψη αποφάσεων σχετικών με  την αναδιάρθρωση  του Ελληνικού Δημοσίου.

Ειδικά από τη στιγμή που το πρόγραμμα συνοδεύεται από ένα δικτυακό API το οποίο παρέχει δομημένη πρόσβαση στο σύνολο των αποφάσεων μέσω της  σελίδας οpendata.diavgeia.gov.gr ( από την οποία παρέχονται επίσης και οι διάφορες ταξινομίες/λεξικά που αποτελούν τιμές αναφοράς για διάφορα πεδία μιας απόφασης , σε μορφή αρχείων xml)  θα ήταν θεωρητικά εφικτή η δημιουργία εφαρμογών που θα αξιοποιούσαν τα δεδομένα αυτά και θα επέτρεπαν την καλύτερη παρακολούθηση των οικονομικών στοιχείων του δημοσίου. Στην πράξη όμως κάτι τέτοιο δεν είναι καθόλου εύκολο να γίνει , αφού υπάρχουν αρκετές αστοχίες και ελλείψεις στο σχεδιασμό του διαδικτυακού API , τόσο γενικότερες όσο και ειδικότερες που αφορούν συγκεκριμένα την κατηγορία των οικονομικών δεδομένων.  Το αποτέλεσμα είναι , τα διάφορα σχετικά εργαλεία που έχουν ήδη αναπτυχθεί να μην αποτυπώνουν την πραγματική κατάσταση των δαπανών και να καθίστανται ουσιαστικά μη λειτουργικά. Αυτό συμβαίνει για παράδειγμα τόσο με το www.greekspending.com όσο και με το http://projects.thodoris.net/diavgeia. Σκοπός του κειμένου αυτού είναι να αναδείξει τα  προβλήματα στον σχεδιασμό του API της Διαύγειας με στόχο να ευαισθητοποιήσει του υπευθύνους για την διόρθωση τους.

Τα βασικά προβλήματα τα οποία θα πρέπει να διορθωθούν έτσι ώστε να καταστεί δυνατή η αξιοποίηση του προγράμματος Διαύγεια ως πλατφόρμας παροχής Δημόσιων Οικονομικών Δεδομένων είναι τα ακόλουθα :

  1. Μη παροχή της ιεραρχίας των φορέων (σχέση εποπτεύοντος υπουργείου και εποπτευόμενου φορέα)
    Η πληροφορία σχετικά με τους εποπτευόμενους φορείς κάθε υπουργείου , Ν.Π.Δ.Δ ή Ο.Τ.Α παρόλο που υπάρχει (και χρησιμοποιείται εσωτερικά) στο Πληροφοριακό Σύστημα  του Διαύγεια , δεν διατίθεται μέσω του API. Το γεγονός αυτό καθιστά απαγορευτική την εξαγωγή συμπερασμάτων σχετικά με τις αθροιστικές δαπάνες ενός φορέα (μαζί με αυτές που αφορούν τους εποπτευόμενους από αυτόν φορείς) και συνεπώς την σύγκριση με στοιχεία που προέρχονται από άλλες πηγές όπως λόγου χάρη ο Κρατικός Προϋπολογισμός , όπου η κατανομή των κονδυλίων γίνεται σε πολύ υψηλότερο επίπεδο ιεραρχίας.
  2.  Έλλειψη  κανόνων υποχρεωτικότητας πεδίων μεταδεδομένων
    Ένα από τα βασικά προβλήματα που επηρεάζει την ποιότητα των δεδομένων γενικότερα , και ειδικότερα τους τύπους αποφάσεων που αφορούν δαπάνες ή χρηματικές πληρωμές του δημοσίου , έχει να κάνει με την έλλειψη υποχρεωτικότητας στην καταχώρηση κάποιων πεδίων μεταδεδομένων. Πιο συγκεκριμένα για τον τύπο απόφασης ΔΑΠΑΝΗ  , παρατηρούμε τα εξής :Τα πεδία μεταδεδομένων είναι συνολικά εννέα (9) με τα εφτά να είναι υποχρεωτικά και τα δύο προαιρετικά :
    • ΑΦΜ Αναδόχου (υποχρεωτικό)
    • Επωνυμία Αναδόχου (υποχρεωτικό)
    • ΑΦΜ Φορέα (υποχρεωτικό)
    • Επωνυμία Φορέα (υποχρεωτικό)
    • Περιγραφή Αντικειμένου (υποχρεωτικό)
    • Ποσό (υποχρεωτικό)
    • cpv (υποχρεωτικό)
    • Αριθμός ΚΑΕ (προαιρετικό)
    • Κατηγορία Δαπάνης (προαιρετικό)

Από την παραπάνω διευθέτηση όμως προκύπτουν τα ακόλουθα προβλήματα : 1) Καθιστώντας το πεδίο [Αριθμός ΚΑΕ] προαιρετικό , είναι αδύνατη η σύγκριση των δαπανών με τον προϋπολογισμό του εκάστοτε φορέα. 2) Καθιστώντας το πεδίο [Κατηγορία Δαπάνης] προαιρετικό δημιουργούνται προβλήματα στην εξαγωγή αθροιστικών αποτελεσμάτων και αυτό γιατί αυτό που ουσιαστικά καταχωρείται στο συγκεκριμένο πεδίο είναι το στάδιο εκτέλεσης της κάθε δαπάνης. Πιο συγκεκριμένα , στο δημόσιο λογιστικό για τις δαπάνες προβλέπεται ότι περνάνε από τα εξής στάδια : α) Ανάληψη υποχρέωσης , β) Εκκαθάριση  , γ) Εντολή , δ) Πληρωμή . Αν η ίδια  δαπάνη καταχωρηθεί σε διαφορετικά στάδια εκτέλεσης χωρίς να συμπληρωθεί το πεδίο Κατηγορία Δαπάνης , τότε προφανώς θα προσμετρηθεί ως διαφορετική δαπάνη κατά την διαδικασία υπολογισμού αθροιστικών μεγεθών. Επίσης η ανάληψη μιας δαπάνης δεν συνεπάγεται ότι αυτή τελικά εκκαθαρίζεται και δίνεται εντολή πληρωμής της. Επομένως δαπάνες οι οποίες δεν έχουν καταχωρηθεί ως πληρωμές στο πεδίο [Κατηγορία Δαπάνης] είναι ελάχιστα ασφαλές να προσμετρηθούν σε οποιοδήποτε αθροιστικό υπολογισμό.

Σε αναλογία με τα παραπάνω το πεδίο [Κατηγορία Προϋπολογισμού]  στον τύπου απόφασης ΠΡΟΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ  θα έπρεπε να γίνει υποχρεωτικό. Για παράδειγμα για την απόφαση 4ΑΡ4Θ-59  , δεν γνωρίζουμε τι είδος προϋπολογισμού αφορά  (ΠΡΟΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΜΙΑΣ ΔΑΠΑΝΗΣ , Η ΕΤΗΣΙΟΣ ΠΡΟΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ) , χωρίς να ανοίξουμε και να διαβάσουμε την απόφαση από το PDF της απόφασης.

3. Κανόνες επικύρωσης των πεδίων μεταδεδομένων  (validation)Ένα άλλο από τα βασικά προβλήματα που παρουσιάζεται , και επηρεάζει την ποιότητα των δεδομένων γενικότερα , και ειδικότερα τους τύπους αποφάσεων που αφορούν δαπάνες ή χρηματικές πληρωμές του δημοσίου , έχει να κάνει με τους κανόνες επικύρωσης των πεδίων μεταδεδομένων. Με απλά λόγια κάποια από τα πεδία μεταδεδομένων δεν συνοδεύονται από τους κατάλληλους έλεγχους εγκυρότητας με συνέπεια να υπάρχουν αποφάσεις των οποίων συγκεκριμένα πεδία περιέχουν μη έγκυρες τιμές. Τα σημαντικότερα από αυτά είναι τα παρακάτω :

    • Στις αποφάσεις δαπάνης το πεδίο [CPV] θα έπρεπε να έχει κάποιο validation , που να ελέγχει αν το περιεχόμενο είναι έγκυρος cpv αριθμός. Για παράδειγμα σε αυτήν την απόφαση το πεδίο CPV , περιέχει την τιμή “ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ” η οποία προφανώς καταχωρύθηκε εσφαλμένα αλλά έγινε δεκτή από το σύστημα ελλείψει ελέγχων εγκυρότητας στο συγκεκριμένο πεδίο.
    • Στις αποφάσεις Προϋπολογισμού το πεδίο [Οικονομικό Έτος]  δεν έχει κανέναν έλεγχο εγκυρότηταςΤο σωστό θα ήταν να γίνεται έλεγχος ότι ο τύπος της τιμής του πεδίου είναι αριθμός που αναπαριστά έγκυρη χρονιά.
4. Ο τύπος και ο τρόπος αναπαράστασης του πεδίου ποσό.Στους τύπους απόφασης όπου τα μεταδεδομένα περιλαμβάνουν το πεδίο ποσό ([poso]) το πεδίο αυτό είναι τύπου κειμένου (string) ενώ δεν υπάρχει και κάποιος κοινός κανόνας για τον τρόπο αναπαράστασης του , με αποτέλεσμα να καταχωρείται με διαφορετικό τρόπο από τους φορείς του προγράμματος Διαύγεια.

Για παράδειγμα στην απόφαση με ΑΔΑ 4ΙΦΜΘ-4 το ποσό έρχεται από το API ως 92,25 , ενώ σε στην απόφαση με ΑΔΑ  4ΑΘΑ469Β4Μ-21 το ποσό έρχεται ως 500.00

Επειδή δεν υπάρχουν κανόνες επικύρωσης του πεδίου κατά την καταχώρηση , εμφανίζονται περιπτώσεις όπου για σημείο υποδιαστολής χρησιμοποιείται το κόμμα ενώ για άλλες η τελεία.  Το ίδιο ισχύει και για το διαχωρισμό των χιλιάδων. Ακόμα χειρότερα  ο αριθμός των ψηφίων του δεκαδικού μέρους δεν είναι σταθερός.

Επειδή αυτά τα ποσά έρχονται ως text από το API του διαύγεια ,  δημιουργούν  προβλήματα στην ανάγνωση και κατανόηση με μηχανικό τρόπο. Οποιοσδήποτε client που χρησιμοποιεί δεδομένα από το Διαύγεια θα αντιμετωπίσει πρόβλημα σχετικά με το πως θα μετατρέψει το ποσό από string σε decimal ,αφού δεν ακολουθείται κάποιος σταθερός τρόπος αναπαράστασης.

Παρακάτω μερικά παραδείγματα :

ΑΔΑ τιμή πεδίου [poso] Σχόλια
4Α9ΡΙ-Ψ 2.894,12 Οι χιλιάδες με τελεία και το δεκαδικό με κόμμα
4Α1Φ46ΨΖΣ4-Π 1,096.19 Οι χιλιάδες με κόμμα και το δεκαδικό με τελεία
4Α9Λ6ΔΛ-3 2.225.000 Εδώ δεν υπάρχει καθόλου δεκαδικό
4ΙΗ3Γ-Υ 997,038 Εδώ έχουμε 3 ψηφία για το δεκαδικό μέρος. Κάποιος όμως θα μπορούσε να το ερμηνεύσει και ως χιλιάδες
4ΙΚΖ9-Δ 256,675 Αυτό μπορεί να ερμηνευτεί είτε ως 256 ευρώ και 675 λεπτά   είτε ως 256 χιλιάδες 675 ευρώ. Στη συγκεκριμένη περίπτωση (βάσει του κειμένου της απόφασης) σωστό είναι το πρώτο
4577ΩΨΩ-8ΕΝ 22.733,36€ Το ποσό περιέχει μέσα και το σήμα του ευρώ!
4ΙΚ5Λ-3 320.394,98 ΕΥΡΩ Το ποσό περιέχει μέσα την λέξη ΕΥΡΩ!!

1 comment to Διαύγεια και Δημόσια Οικονομικά Δεδομένα

Leave a Reply

  

  

  

You can use these HTML tags

<a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>